Các vấn đề về thuế dành cho indie game dev Việt

Chúng ta là dân kỹ thuật, mà đã là dân kỹ thuật thì phần đông thuộc kiểu người chỉ muốn ngồi đó và làm việc chứ chả quan tâm tới thuế má làm gì cho mệt đầu. Mình cũng vậy, nhưng rồi mình nhận ra, nếu muốn phát triển xa hơn thì việc hiểu rõ luật sẽ là một lợi thế rất lớn.

Do đó Legion Team xin gửi tới các bạn một bài viết đề cập đến các vấn đề về thuế tại Việt Nam mà indie game dev Việt có thể sẽ quan tâm, chủ yếu tập trung vào mô tả khái niệm kèm theo một vài thông tin tóm lược về luật hiện hành với tiêu trí trình bày tối giản và dễ hiểu nhất có thể.

Lưu ý: Đây là tài liệu tổng hợp dựa trên nghiên cứu của cá nhân người viết, dù các thông tin đều đã được kiểm chứng nhưng khó tránh khỏi sai sót và chắc chắn không thể thay thế sự tư vấn từ những người có chuyên môn về thuế như kế toán, kiểm toán hoặc luật sự. Hãy dùng nội dung của bài viết như một checklist để trao đổi thêm với chuyên gia thuế mà bạn tin tưởng. Hoặc ít nhất nếu sử dụng dịch vụ ngoài thì cũng vững tâm hơn.

1. Các loại thuế

Tại Việt Nam, bạn sẽ cần quan tâm 2 loại thuế chính:

• Thuế thu nhập cá nhân (PIT): Đánh vào thu nhập của cá nhân cư trú tại Việt Nam, bao gồm thu nhập từ bản quyền, kinh doanh, tiền lương.
• Thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT): Đánh vào lợi nhuận của công ty (pháp nhân) làm game hoặc sản xuất phần mềm.
• Ngoài ra còn có thuế GTGT (VAT) nhưng sẽ không được nhắc tới nhiều trong bài viết này.

Đối tượng áp dụng:

• Cá nhân dev nhận tiền trực tiếp từ Steam/Store, hay còn gọi là thu nhập từ bản quyền, kinh doanh trên nền tảng số.
• Hộ kinh doanh cá thể lập trình phần mềm/game, cung cấp dịch vụ game trong nước.
• Công ty sản xuất và phát hành game, được coi là doanh nghiệp sản xuất phần mềm.

2. Thuế thu nhập cá nhân

Trước khi đọc tiếp các phần bên dưới, bạn cần nắm rõ một vài vấn đề

• Hiểu nguồn thu nhập như thế nào thì được cho là thu nhập từ bản quyền phần mềm/game, gọi tắt là thu nhập từ bản quyền. Cụ thể:
  • Luật thuế TNCN mô tả thu nhập từ bản quyền là khoản thu nhập nhận được khi chuyển nhượng, chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ hoặc chuyển giao công nghệ, trong đó có chương trình máy tính, phần mềm, game.
  • Việc phát hành game qua một nền tảng như Steam cũng có thể coi là cho phép bên khác khai thác phần mềm/game, nên doanh thu có được từ nguồn này có thể xếp vào thu nhập từ bản quyền. Tùy thuộc vào mục đích của bạn khi kê khai với cơ quan thuế.
• Nắm được một số khái niệm cơ bản:
  • Ngưỡng miễn tính thuế: Mức thu nhập mà từ đó trở xuống thì không phải nộp thuế cho loại thu nhập đó. Ví dụ với bản quyền hiện tại là 20 triệu đồng/hợp đồng. Như vậy nếu thu nhập nhỏ hơn hoặc bằng 20 triệu thì không phải nộp thuế TNCN.
  • Phần vượt ngưỡng: Chỉ tính thuế trên phần thu nhập vượt quá ngưỡng miễn tính thuế. Ví dụ nếu hợp đồng bản quyền là 50 triệu, thì phần vượt ngưỡng = 50 − 20 = 30 triệu.
  • Thuế suất toàn phần: một tỷ lệ phần trăm cố định áp lên toàn bộ phần thu nhập tính thuế (ở đây là phần vượt ngưỡng), không dùng biểu lũy tiến nhiều bậc.

2.1. Thu nhập từ bản quyền

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân mới nhất dành cho cá nhân cư trú tại Việt Nam:

• Thu nhập từ bản quyền được tính thuế theo thuế suất toàn phần 5% trên phần vượt ngưỡng.
• Ngưỡng miễn tính thuế: 20 triệu đồng cho mỗi hợp đồng.
  • Mỗi hợp đồng là gì ? Ví dụ: Bạn ký hợp đồng với nhà phát hành A ở nước B, thì đó là một hợp đồng. Bạn lại ký tiếp hợp đồng với nhà phát hành C ở nước D, thì đó lại là một hợp đồng nữa. Và các hợp đồng này đều được tính thuế độc lập với nhau.
• Công thức: PIT = (Thu nhập từ bản quyền theo từng hợp đồng – 20 triệu) x 5%
• Thu nhập tính thuế là toàn bộ số tiền nhận được từ chuyển giao, không trừ chi phí sản xuất game. Hiểu như sau:
  • Nếu hợp đồng bản quyền ghi bạn nhận 200 triệu, thì thu nhập tính thuế là 200 triệu, chứ không phải là con số sau khi trừ ngưỡng 20 triệu và thuế suất 5%.
  • Không quan tâm bạn đã bỏ bao nhiêu tiền túi ra để đầu tư vào con game bạn đang làm như mua phần mềm, sử dụng dịch vụ subcription, AI, outsource v..v.. đều không được trừ vào con số 200 triệu này.
• Áp dụng cho cả thu nhập bản quyền phát sinh trong và ngoài nước.

2.2. Thu nhập từ kinh doanh trên nền tảng số

Ngoài bản quyền, Luật Thuế TNCN mới và Nghị định 253/2026/NĐ-CP coi hoạt động bán game tự phát hành trên nền tảng số (Steam, App Store, itch.io…) là thu nhập từ kinh doanh thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số.

Đặc điểm:

• Thu nhập từ kinh doanh này vẫn là thu nhập chịu thuế TNCN của cá nhân cư trú.
• Khi không tổ chức nào khấu trừ thuế cho bạn (Ví dụ trường hợp của Steam, công ty này chỉ trả tiền chứ không khấu trừ TNCN Việt Nam) thì bạn phải tự kê khai trên eTax Mobile/cổng thuế điện tử.

Lưu ý phân biệt (bạn sẽ tự lựa chọn hình thức kê khai):

• Nếu bạn coi tiền Steam là tiền bản quyền thì áp dụng thuế suất 5% trên phần vượt 20 triệu mỗi hợp đồng như đã nói ở trên.
• Nếu bạn coi đây là kinh doanh trên nền tảng số liên tục (doanh thu từ bán game, DLC, IAP) thì thu nhập này có thể được cộng vào nhóm thu nhập từ kinh doanh khi quyết toán năm trên eTax.

Trong thực tế, nhiều tư vấn thuế khuyến nghị: Đối với dev cá nhân có 1–2 game, doanh thu không quá lớn, tiền nhận từ Steam/Store được xử lý như thu nhập bản quyền phần mềm để đơn giản hồ sơ và được hưởng thuế suất toàn phần 5%.

2.3. Kê khai và nộp thuế TNCN

Khi bạn là cá nhân cư trú và nhận tiền trực tiếp từ nước ngoài theo 2 trường hợp ở trên:

• Bạn phải tự kê khai thuế TNCN đối với thu nhập từ bản quyền.
• Công cụ khuyến khích: eTax Mobile hoặc thuedientu.gdt.gov.vn
• Quy trình cơ bản:
  • Đăng nhập bằng MST cá nhân (gắn với CCCD).
  • Chọn mục "Kê khai thuế TNCN" → "Thu nhập từ bản quyền, nhượng quyền" hoặc thu nhập kinh doanh.
  • Nhập thông tin hợp đồng, số tiền, ngày thanh toán, thông tin bên trả thu nhập, upload file hợp đồng/báo cáo doanh thu.
  • Hệ thống tự tính số thuế phải nộp theo 5% hoặc theo biểu tương ứng, bạn ký điện tử và nộp online qua ngân hàng.

Thời hạn:

• Đối với thu nhập vãng lai từ bản quyền: nộp tờ khai và nộp thuế trong 10 ngày kể từ ngày nhận tiền.
• Nếu kết hợp với các nguồn thu khác và quyết toán năm: thực hiện quyết toán trước 30/04 năm sau.

3. Thuế cho hộ kinh doanh cá thể làm game/lập trình phần mềm

Hộ kinh doanh phù hợp khi:

• Bạn đã có doanh thu ổn định từ việc làm game, lập trình phần mềm, dịch vụ game (sau đây gọi tắt là làm game)
• Muốn có mã số thuế hộ kinh doanh, hóa đơn, làm việc bài bản hơn nhưng chưa cần lập công ty.

3.1. Ngưỡng doanh thu miễn thuế và phải đăng ký hộ kinh doanh

Từ năm 2026, đối với hộ kinh doanh lập trình phần mềm, ngưỡng xét thuế TNCN và phương pháp tính thuế nâng lên con số 1 tỉ, với doanh thu từ 1–3 tỉ đồng phải tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc trên lãi (doanh thu – chi phí).

Trong thực tế, bạn cần: Làm việc với Chi cục Thuế địa phương, khai rõ ngành nghề "lập trình phần mềm/game". Cơ quan thuế sẽ xác định doanh thu khoán và phương pháp tính thuế TNCN phù hợp.

3.2. Tỷ lệ thuế GTGT và TNCN cho dịch vụ game/phần mềm

Mục này chỉ cần nắm rõ như một kiến thức phụ, áp dụng khi cần thiết

Thông tư 40/2021/TT-BTC quy định tỷ lệ tính thuế GTGT và TNCN theo doanh thu đối với hộ kinh doanh cung cấp dịch vụ, trong đó có internet, game

• GTGT: 5% trên doanh thu.
• TNCN: 2% trên doanh thu.
• Tổng cộng: 7% trên doanh thu chịu thuế đối với nhóm dịch vụ game, internet.

Tuy nhiên, cần phân biệt:

• "Internet, game" trong Thông tư 40 thường dùng cho dịch vụ phòng game, internet, dịch vụ giải trí, không trực tiếp là "sản xuất phần mềm".
• Hộ kinh doanh lập trình phần mềm thuần túy đôi khi được áp dụng tỷ lệ khác (VD 1% GTGT, 0.5% TNCN) theo hướng dẫn của cơ quan thuế địa phương.

Do đó, khi đăng ký hộ kinh doanh cho việc làm game/lập trình phần mềm, bạn nên:

• Trình bày rõ mô hình là Sản xuất game, bán game ra quốc tế, ít giao dịch trực tiếp với người dùng trong nước.
• Xin cơ quan thuế áp dụng nhóm "dịch vụ phần mềm" nếu có, thay vì nhóm "internet, game" phòng máy.

3.3. Phương pháp tính thuế mới theo doanh thu/lãi

Các hướng dẫn gần đây cho hộ kinh doanh lập trình phần mềm nêu:

• Doanh thu năm từ 1 tỉ đến dưới 3 tỉ: thuế TNCN tính trên doanh thu sau khi giảm trừ 1 tỉ, áp dụng tỷ lệ theo ngành.
• Doanh thu năm trên 3 tỉ: thuế TNCN tính trên lãi (doanh thu – chi phí), áp dụng thuế suất 15%–20% tuỳ bậc doanh thu (từ 3 tỉ đến 50 tỉ: 15%, trên 50 tỉ là 20%)

3.4. Kê khai thuế cho hộ kinh doanh

Hộ kinh doanh nộp thuế GTGT và TNCN theo kỳ:

• Theo tháng hoặc quý, tuỳ doanh thu.
• Mẫu tờ khai thường dùng: 01/CNKD trên HTKK hoặc eTax Mobile.
• Quy trình:
  • Khai doanh thu thực tế phát sinh trong kỳ.
  • Hệ thống/HTKK tự tính số thuế GTGT, TNCN phải nộp theo tỷ lệ.
  • Nộp tờ khai và số thuế qua ngân hàng hoặc chức năng nộp tiền điện tử.

4. Thuế TNDN cho công ty làm game/sản xuất phần mềm

Khi thành lập công ty (TNHH/cổ phần) làm game, doanh nghiệp thường được xếp vào nhóm sản xuất sản phẩm phần mềm nếu đáp ứng điều kiện chuyên ngành.

4.1. Khái niệm "sản xuất sản phẩm phần mềm"

Theo các văn bản chuyên ngành và hướng dẫn mới:

• Sản phẩm phần mềm phải thuộc Danh mục sản phẩm phần mềm do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành (Thông tư 09/2013/TT-BTTTT được hợp nhất, cập nhật).
• Hoạt động "sản xuất phần mềm" bao gồm các công đoạn: xác định yêu cầu, phân tích – thiết kế, lập trình, kiểm thử, đóng gói, bảo trì, nâng cấp.
• Doanh nghiệp phải trực tiếp thực hiện các công đoạn này, không chỉ đơn thuần phân phối/game portal.

Nếu game của bạn được coi là "phần mềm" (thỏa mãn các tiêu chí trên) trong danh mục này, công ty có thể được hưởng ưu đãi thuế TNDN.

4.2. Mức thuế TNDN cơ bản và ưu đãi

Thuế TNDN thông thường ở Việt Nam là 20% trên lợi nhuận (còn gọi là thu nhập tính thuế). Đối với doanh nghiệp sản xuất sản phẩm phần mềm đủ điều kiện, Luật Thuế TNDN và các thông tư hướng dẫn quy định:

• Thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm đối với thu nhập từ hoạt động sản xuất phần mềm.
• Miễn thuế TNDN 4 năm đầu tiên kể từ khi có thu nhập chịu thuế.
• Giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Để hưởng ưu đãi, doanh nghiệp phải:

• Có đăng ký doanh nghiệp và chức năng "sản xuất phần mềm".
• Hạch toán riêng doanh thu, chi phí từ hoạt động phần mềm (game) với các hoạt động khác.
• Đảm bảo sản phẩm nằm trong danh mục phần mềm.
• Thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn đầy đủ.

4.3. Ưu đãi thuế riêng cho "game Việt"

Các đề xuất chính sách mới cho "game Việt" có nội dung giáo dục, quảng bá giá trị văn hoá, lịch sử Việt Nam

• Doanh nghiệp phát hành có thể được:
  • Miễn thuế TNDN 2 năm,
  • Giảm 50% thuế TNDN 4 năm tiếp theo.
• Nhân sự trực tiếp tham gia sản xuất game (chuyên gia, dev) được
  • miễn thuế TNCN 2 năm,
  • giảm 50% thuế TNCN 4 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.
• Phát hành thử nghiệm trước khi phát hành chính thức từ 30 - 90 ngày, với game dưới 10.000 người chơi, đảm bảo không phát sinh doanh thu.

4.4. Hạch toán và kê khai thuế cho công ty game

Công ty phải:

• Thực hiện chế độ kế toán đầy đủ, lập báo cáo tài chính, báo cáo thuế theo quý/năm.
• Kê khai thuế GTGT, TNDN, TNCN trên hệ thống eTax doanh nghiệp.
• Hạch toán riêng:
  • Thu nhập từ hoạt động sản xuất game/phần mềm được ưu đãi.
  • Thu nhập từ hoạt động khác (dịch vụ quảng cáo, kinh doanh trò chơi có thưởng, v.v.) không được ưu đãi.